همه چیز درباره بازار بزرگ رشت؛ راهنمای کامل خرید و گردش در بزرگ‌ترین بازار روباز ایران

خیلی از ما در سفر به شمال، از کنار رشت و بازارش رد می‌شویم بدون اینکه بدانیم چقدر چیز قشنگ در آن هست. با من همراه باشید که برویم بازار بزرگ رشت را کامل بررسی کنیم تا هیچ‌جایش را از دست ندهیم!

این بازار که با وسعتی حدود 24 هکتار و 14 کاروانسرا، بزرگ‌ترین بازار روباز ایران محسوب می‌شود، نه‌تنها مرکز اقتصادی استان گیلان است، بلکه یک موزه زنده از تاریخ، فرهنگ و معماری این دیار به شمار می‌رود .

برخلاف بسیاری از بازارهای سنتی ایران که سقف‌های گنبدی و سرپوشیده دارند، بازار رشت روباز است؛ چون شهر رشت 9 ماه از سال بارانی است و معماران بومی این بازار را طوری طراحی کرده‌اند که در روزهای آفتابی، حداکثر استفاده از نور خورشید را داشته باشد.

در این مقاله از مجله جاموج ، می‌خواهم شما را با تک‌تک جاذبه‌های این بازار تاریخی آشنا کنم؛ از تاریخچه پرفرازونشیبش بگیرید تا معماری بی‌نظیرش، از کاروانسراهای باشکوهش تا راسته‌های رنگارنگ و سوغاتی‌های خوشمزه‌اش. اگر به رشت سفر می‌کنید و می‌خواهید از نزدیک با قلب تپنده این شهر آشنا شوید، تا انتهای این مطلب با من همراه باشید:)

 

موقعیت مکانی بازار بزرگ رشت کجاست؟

بازار بزرگ رشت درست در مرکز شهر رشت و در منطقه 2 شهرداری قرار دارد و یکی از نقاط پرتردد و اصلی این شهر محسوب می‌شود . این بازار در مجاورت میدان شهرداری رشت و خیابان امام خمینی واقع شده و به‌همین‌دلیل، دسترسی به آن برای بیشتر مسافران و شهروندان آسان است.

آدرس دقیق بازار بزرگ رشت و راه‌های دسترسی به آن

آدرس: رشت، میدان شهرداری، خیابان امام خمینی، بازار بزرگ رشت

البته دسترسی به بازار از طریق خیابان‌های مختلف امکان‌پذیر است:

• خیابان شریعتی (ورودی اصلی از سمت شرق)
• خیابان علم‌الهدی (اتصال به میدان شهرداری)
• خیابان امام خمینی (ورودی اصلی از سمت غرب)
• سبزه‌میدان (ورودی از سمت جنوب)

یکی از ویژگی‌های جذاب بازار این است که خیابان‌های منتهی به آن سنگ‌فرش شده و ورود خودرو به بخش اصلی بازار امکان‌پذیر نیست. این محدودیت ترافیکی، محیط بازار را برای پیاده‌روی و گردش ایمن‌تر و دلپذیرتر کرده است .

اگر مسیر دقیق ورود به بازار را نمی‌دانید، نگران نباشید! مردم رشت که به مهمان‌نوازی و مهربانی معروف هستند، همواره با حوصله راهنمای خوبی برای گردشگران هستند . گاهی حتی گفت‌وگوی ساده‌ای با یک فروشنده یا رهگذر می‌تواند اطلاعاتی مفید درباره کوتاه‌ترین یا جذاب‌ترین مسیر به شما بدهد .

دسترسی به بازار بزرگ رشت با وسایل نقلیه

به‌دلیل محدودیت‌های ترافیکی در محدوده بازار، پیشنهاد می‌کنم از تاکسی، اتوبوس یا تاکسی‌های اینترنتی برای رسیدن به نزدیکی بازار استفاده کنید . اگر با خودروی شخصی سفر می‌کنید، باید خودرو را در پارکینگ‌های اطراف پارک کنید و چند دقیقه پیاده‌روی کنید تا به بازار برسید.

 

تاریخچه بازار بزرگ رشت

تاریخچه بازار بزرگ رشت به اندازه خود این شهر، پر از فرازونشیب است. اگرچه اطلاعات دقیقی از زمان دقیق تأسیس آن در دست نیست، اما بر اساس برخی منابع، قدمت این بازار به دوره صفویه بازمی‌گردد و برخی مورخان نیز آن را مربوط به دوره زندیه می‌دانند .

بازار رشت در گذشته از جایگاه ویژه‌ای در اقتصاد و تجارت منطقه برخوردار بود . وجود کاروانسراهای متعدد در آن سبب شده بود که این بازار میزبان کاروان‌های مختلفی باشد و دادوستدهای فراوانی در آن با شهرهای دور و نزدیک انجام شود . از جمله کالاهایی که در این بازار مورد معامله قرار می‌گرفت، می‌توان به ابریشم، برنج و محصولات کشاورزی اشاره کرد .

بازار رشت همچنین به‌عنوان یک مرکز مهم برای تجارت بین‌المللی شناخته می‌شد. بازرگانان کشورهای حاشیه دریای کاسپین برای تجارت برنج، ابریشم و سایر کالاها به این منطقه رفت‌وآمد می‌کردند .

متأسفانه بازار سنتی رشت در طول تاریخ بارها دچار آتش‌سوزی و غارت از سوی بیگانگان شده است . لشکریان کریم‌خان زند و آقا محمدخان قاجار از جمله حمله‌کنندگان به این بازار بودند که خسارات زیادی به آن وارد کردند . بااین‌حال، بازار همچنان پابرجاست و روح زندگی بیش از پیش در آن جریان دارد .

 

معماری بی‌نظیر بازار رشت؛ بزرگ‌ترین بازار روباز ایران

معماری بازار بزرگ رشت، آن را از سایر بازارهای سنتی ایران متمایز کرده است. برخلاف بازارهای سرپوشیده و گنبدی‌دار شهرهای دیگر، بازار رشت روباز طراحی شده است .

چرا بازار رشت روباز است؟

شهر رشت به شهر باران معروف است و سالانه حدود 9 ماه از سال بارانی است. معماران بومی این بازار را طوری طراحی کرده‌اند که در روزهای آفتابی، حداکثر استفاده از نور خورشید را داشته باشد . در این بازار، خبری از سقف‌های گنبدی و نورگیرهای بلند بر قوس مرکزی گنبد نیست . تنها بخشی از راسته زرگرها با پوشش حلبی سرپوشیده شده است .

بازار سنتی رشت از بخش‌های مختلفی تشکیل شده است که هرکدام معماری خاص خود را دارند :

• میدان بزرگ و میدان کوچک: فضاهای مرکزی و اصلی بازار
• چهارسوق‌ها: تقاطع‌های اصلی راسته‌ها
• کاروانسراها: 14 کاروانسرای تاریخی با معماری منحصربه‌فرد
• راسته‌های تخصصی: شامل راسته زرگرها، مسگران، ماهی‌فروشان، چینی‌فروشان و میوه‌فروشان

معماری کاروانسراها و طاقی‌های موجود در بازار رشت، یکی از جاذبه‌های توریستی اصلی این بازار است . در گوشه‌وکنار بازار می‌توان جلوه‌های گوناگونی از زیبایی‌های فرهنگ فولکلور این استان را یافت که به‌نوبه خود بسیار جذاب است .

 

کاروانسراهای تاریخی بازار رشت

یکی از مهم‌ترین بخش‌های بازار بزرگ رشت ، کاروانسراهای تاریخی آن هستند. در بافت 24 هکتاری بازار رشت، 14 کاروانسرا وجود دارد که توسط راسته‌های مختلف به هم مرتبط هستند . این کاروانسراها در دوره قاجار و اوایل پهلوی ساخته شده‌اند و برخی از آنها در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌اند.

طاقی بزرگ

کاروانسرای طاقی بزرگ مربوط به دوره قاجار است و در رشت، خیابان شریعتی، کوچه بازار واقع شده است . این اثر در تاریخ 11 شهریور 1382 با شماره ثبت 9914 به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است .
طاقی بزرگ در سال 1321 هجری قمری ساخته شده است و موقعیت آن در ضلع جنوبی کاروانسرای طاقی کوچک و راسته دوم زرگرها و ضلع غربی سرای قیصریه فخر قرار دارد .

 

طاقی کوچک

طاقی کوچک نیز یکی دیگر از کاروانسراهای مهم بازار رشت است که در ضلع شمالی بازار ، جنب مسجد حاج مجتهد قرار دارد . این کاروانسرا از طریق دالان جنوبی و شرقی به کاروانسرای طاقی بزرگ و راسته گونی‌فروشان و کاروانسرای ملک مرتبط است .

 

سایر کاروانسراهای معروف بازار رشت

علاوه بر طاقی بزرگ و کوچک، کاروانسراهای دیگری نیز در بازار رشت وجود دارند که هرکدام داستانی برای گفتن دارند :

• کاروانسرای سعادت
• کاروانسرای ملک
• کاروانسرای چینی‌چیان
• کاروانسرای محتشم
• کاروانسرای گلشن
• کاروانسرای قیصریه

 

راسته‌های معروف بازار رشت

بازار بزرگ رشت بیش از 15 راسته تخصصی مختلف دارد که هرکدام به فروش کالاهای خاصی اختصاص دارند. این راسته‌ها توسط کاروانسراها و چهارسوق‌ها به هم متصل شده‌اند و فضایی پویا و رنگارنگ را خلق کرده‌اند .

راسته زرگرها

یکی از معروف‌ترین راسته‌های بازار، راسته زرگرها است که از سمت خیابان شریعتی می‌توان وارد آن شد . این راسته محل فروش انواع جواهرات، طلا و سکه است و تنها بخشی از بازار است که سقفی با پوشش حلبی دارد .

راسته مسگران

راسته مسگران از خیابان مطهری راه دارد و محل فروش انواع ظروف مسی، صنایع دستی فلزی و ابزارآلات سنتی است.

راسته ماهی‌فروشان

یکی از جذاب‌ترین بخش‌های بازار، راسته ماهی‌فروشان است که در آن انواع ماهی‌های تازه صید روز را می‌توانید پیدا کنید. بوی تازه ماهی و فضای پرنشاط این راسته، تجربه‌ای متفاوت از بازارگردی را برایتان رقم می‌زند.

راسته چینی‌فروشان

راسته چینی‌فروشان محل فروش انواع ظروف چینی، بلور و کریستال است و یکی از بخش‌های پررونق بازار محسوب می‌شود .

راسته میوه‌فروشان

راسته میوه‌فروشها با دنیایی از میوه‌ها و سبزی‌های تازه و رنگارنگ ، یکی از زیباترین بخش‌های بازار سنتی رشت است . محصولات کشاورزی تازه و مرغوب گیلان در این راسته به‌وفور یافت می‌شود.

سایر راسته‌های بازار بزرگ رشت

علاوه بر راسته‌های فوق، بازار رشت دارای راسته‌های دیگری مانند راسته پوشاک، راسته گونی‌فروشان، راسته پلاستیک‌فروشان و ... نیز هست که هرکدام تخصص خاص خود را دارند.

 

سوغات و صنایع دستی رشت؛ چه چیزی از بازار بزرگ رشت بخریم؟

بازار بزرگ رشت، بهترین مکان برای خرید سوغات و صنایع دستی گیلان است. از خوراکی‌های خوشمزه گرفته تا صنایع دستی اصیل، همه‌چیز در این بازار یافت می‌شود .

سوغات خوراکی معروف رشت

• رشته‌خوشکار: معروف‌ترین سوغات رشت که در واقع نوعی شیرینی سنتی است و قدمت پخت آن به حدود 300 سال می‌رسد . این شیرینی در قنادی‌های رشت به‌وفور یافت می‌شود .
• نان برنجی: یکی دیگر از شیرینی‌های محلی و خوشمزه گیلان
• زیتون پرورده: انواع زیتون، ریز و درشت، کمی تلخ، شور یا ترش، برای هر سلیقه‌ای زیتون پیدا می‌شود
• پنیر سیاهمزگی: پنیر محلی معروف گیلان
• رب انار: رب انار طبیعی و خوش‌طعم
• ماهی دودی: یکی از سوغات معروف مناطق شمالی
• ترشیجات محلی: انواع ترشی‌های سنتی گیلان

صنایع دستی و هنرهای سنتی

• رشتی‌دوزی: نوعی قلاب‌دوزی در رشت متداول است که به رشتی‌دوزی شهرت یافته است . این هنر یکی از کهن‌ترین و اصیل‌ترین هنرهای استان گیلان محسوب می‌شود .
• مروار بافی: یکی دیگر از صنایع دستی معروف گیلان
• سفالگری: ظروف سفالی محلی با طرح‌های سنتی
• حصیربافی: محصولات حصیری با طرح‌های متنوع
• صندوق بولاکی: از صنایع دستی معروف گیلان
• ظروف چوبی و منبت‌کاری: محصولات چوبی با طرح‌های سنتی

 

غذاهای محلی و چایخانه‌های بازار رشت

بازار بزرگ رشت فقط جای خرید نیست؛ بلکه یک تجربه شکم‌گردی بی‌نظیر هم هست. در گوشه‌وکنار بازار، غذاخوری‌ها و چایخانه‌های قدیمی با غذاهای اصیل گیلانی منتظر شما هستند.

چایخانه‌های قدیمی بازار بزرگ رشت

چایخانه‌های سنتی بازار با چای تازه‌دم و فضای گرم و صمیمی، مکانی عالی برای استراحت بعد از یک پیاده‌روی طولانی هستند. بوی چای و فضای سنتی این چایخانه‌ها، شما را به دوران گذشته می‌برد.

غذاهای محلی

در اطراف بازار، غذاهای محلی متنوعی سرو می‌شود که برخی از معروف‌ترین آنها عبارتند از:

• کباب ترش
• مرغ ترش مازندرانی
• انواع ماهی تازه با سبزیجات محلی
• باقلا قاتق
• میرزا قاسمی

دوره‌گردهای خوراکی

یکی از جذابیت‌های بازار رشت، دوره‌گردهایی هستند که خوراکی می‌فروشند . آنها شما را وسوسه می‌کنند که کمی بلال یا زغال‌اخته بخرید و نوش‌جان کنید!

 

بهترین زمان بازدید از بازار رشت

برای داشتن یک تجربه لذت‌بخش از بازارگردی در رشت، انتخاب زمان مناسب اهمیت زیادی دارد!

ساعت کاری بازار رشت

مغازه‌ها در بازار سنتی رشت، فعالیت خود را از حدود 7:30 صبح آغاز می‌کنند و تا 10 شب باز هستند . برخی از حجره‌ها حتی تا 12 شب نیز فعال هستند .

بهترین روزهای هفته برای بازدید از بازار رشت

• روزهای عادی هفته (شنبه تا چهارشنبه): خلوت‌تر و مناسب‌تر برای خرید و گردش
• پنج‌شنبه و جمعه: بسیار شلوغ‌تر از روزهای عادی هفته است
• صبح‌های زود: بهترین زمان برای خرید محصولات تازه و تجربه فضای پرنشاط بازار

بهترین فصل‌های سال برای بازدید از بازار رشت

بهار و تابستان به‌دلیل هوای مطبوع و تنوع مصولات محلی گیلان ، بهترین فصل‌ها برای بازدید از بازار رشت هستند. پاییز نیز با هوای خنک و باران‌های نرم، حال‌وهوای خاصی به این بازار می‌بخشد.

 

نکات کاربردی برای بازدید از بازار رشت

• پول نقد همراه داشته باشید : بسیاری از غرفه‌ها و فروشندگان سنتی کارت‌خوان ندارند، پس حتما پول نقد کافی همراه داشته باشید.
• کفش راحت بپوشید: بازار رشت بزرگ است و پیاده‌روی زیادی خواهید داشت، پس کفش راحت بپوشید.
• صبور باشید: بازار در روزهای تعطیل و آخر هفته بسیار شلوغ است، پس صبوری را فراموش نکنید.
• چانه‌زنی را فراموش نکنید: در خرید سوغات و صنایع دستی، چانه‌زنی بخشی از فرهنگ بازار است.
• به معماری توجه کنید: حتما به کاروانسراها، طاقی‌ها و معماری سنتی بازار دقت کنید.
• از گم شدن نترسید: بازار بزرگ است و ممکن است گم شوید، اما این خودش بخشی از لذت بازارگردی است!

 

جاذبه‌های گردشگری نزدیک به بازار رشت

بازار بزرگ رشت در نزدیکی چندین جاذبه گردشگری مهم دیگر قرار دارد که می‌توانید در یک روز از همه آنها بازدید کنید.

میدان شهرداری رشت

میدان شهرداری رشت درست در مجاورت بازار قرار دارد . این میدان با کاخ شهرداری، برج ساعت و معماری بی‌نظیرش، یکی از نمادهای اصلی شهر رشت است.

سبزه‌میدان

سبزه‌میدان یکی از قدیمی‌ترین میادین رشت است که در نزدیکی بازار قرار دارد و از طریق خیابان علم‌الهدی به بازار متصل می‌شود.

کتابخانه ملی رشت

کتابخانه ملی رشت اولین کتابخانه ملی ایران است که در سال 1306 تأسیس شده و در نزدیکی میدان شهرداری قرار دارد.

هتل ایران رشت

هتل ایران رشت یکی از بناهای تاریخی دوره پهلوی است که در ضلع شمالی میدان شهرداری قرار دارد و به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

 

اگر از طبیعت بکر لذت می‌برید، بد نیست سری هم به روستاهای بکر گیلان بزنید و از آرامش بی‌نظیرشان لذت ببرید.

جمع‌بندی

بازار بزرگ رشت فقط یک بازار نیست؛ قلب تپنده اقتصادی، فرهنگی و تاریخی شهر باران است. از 14 کاروانسرای باشکوه و معماری روباز و بی‌نظیرش گرفته تا راسته‌های رنگارنگ و سوغاتی‌های خوشمزه‌اش، این بازار تجربه‌ای فراموش‌نشدنی را برای هر گردشگری رقم می‌زند.
قدم زدن در این بازار، یعنی لمس کردن تاریخ زنده گیلان؛ یعنی شنیدن صدای چرخ‌دستی‌ها، بوییدن عطر رشته‌خوشکار تازه و دیدن لبخند فروشندگانی که با مهمان‌نوازی، گوشه‌ای از فرهنگ اصیل این دیار را به شما هدیه می‌دهند .

اگر به رشت سفر می‌کنید و می‌خواهید این بازار تاریخی را از نزدیک ببینید و از سوغاتی‌های ناب آن بخرید، پیشنهاد می‌کنم حتما سری به اقامتگاه‌های رشت در جاموج بزنید. ما بهترین سوئیت‌ها، آپارتمان‌های مبله و ویلاهای رشت را با بهترین قیمت و نزدیک‌ترین دسترسی به جاذبه‌های دیدنی برای شما گردآوری کرده‌ایم.
یک اقامت راحت و خاطره‌انگیز در کنار یکی از بزرگ‌ترین و زیباترین بازارهای ایران، منتظر شماست:)

 

سوالات متداول درباره بازار بزرگ رشت

ساعت کاری بازار بزرگ رشت چگونه است؟

مغازه‌ها در بازار سنتی رشت از حدود 7:30 صبح تا 10 شب فعال هستند. برخی از حجره‌ها تا 12 شب نیز باز هستند.

آیا بازار رشت سرپوشیده است؟

خیر، بازار بزرگ رشت بزرگ‌ترین بازار روباز ایران است و برخلاف بسیاری از بازارهای سنتی ایران، سقف گنبدی و سرپوشیده ندارد .

بهترین سوغاتی‌هایی که از بازار رشت بخریم چیست؟

رشته‌خوشکار (معروف‌ترین سوغات)، نان برنجی، زیتون پرورده، پنیر سیاهمزگی، رب انار، ماهی دودی، ترشیجات محلی و صنایع دستی مثل رشتی‌دوزی و مروار بافی از بهترین سوغات رشت هستند .

دسترسی به بازار رشت چگونه است؟

بازار در میدان شهرداری، خیابان امام خمینی قرار دارد. بخش‌های اصلی بازار سنگ‌فرش شده و ورود خودرو به داخل آن ممنوع است. با تاکسی، اتوبوس یا تاکسی‌های اینترنتی می‌توان به نزدیکی بازار رسید .

چند کاروانسرا در بازار رشت وجود دارد؟

در بافت 24 هکتاری بازار رشت، 14 کاروانسرا وجود دارد که توسط راسته‌های مختلف به هم متصل هستند . بیشتر این کاروانسراها در دوره قاجار و اوایل پهلوی ساخته شده‌اند .

آیا بازار رشت برای گردشگران مناسب است؟

بله، بازار رشت یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری رشت است و سالانه هزاران گردشگر از آن بازدید می‌کنند . ترکیب تاریخ، معماری، فرهنگ محلی و خرید، تجربه‌ای بی‌نظیر را رقم می‌زند.

آیا در بازار رشت غذاهای محلی سرو می‌شود؟

بله، در اطراف بازار، غذاخوری‌ها و چایخانه‌های قدیمی با غذاهای اصیل گیلانی مانند کباب ترش، مرغ ترش، میرزا قاسمی و باقلا قاتق فعال هستند.